021-55600312
 

فلنج

دراین مقاله شمارا با قطعات فولادی فلنج که جهت برقراری اتصال بکار می‌رود آشنا کنیم. فلنچ‌ها مزایا و کاربر زیادی در صنعت دارند. انواع کلاس فلنج‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. فلنج‌ها انواع مختلفی دارند که در ادامه به معرفی کامل آن‌ها خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید تا مطالب مفید و لازم را در مورد فلنج‌ها فرا گیرید.

فلنج

 

فلنج‌ها ابزاری هستند که برای اتصال لوله ها، بستن لوله‌ها در تغییر مسیر به یکدیگرو تغییر قطر لوله‌ها بکار می‌روند. به فلنچ‌ها اتصالا دهنده شیرآلات به لوله‌ها هم می‌گویند که به راحتی باز و بسته می‌شوند.

کلاس بندی فلنج ها

1. رده بندی فشار طبق استاندارد ASME B16. 5

طبق این استاندارد فلنج‌های فولادی و آلیاژهای آن به کلاس‌های 150ـ300ـ400ـ600ـ900ـ1500ـ2500 تقسیم می‌شوند. این اعداد ماکزیمم فشار بر حسب PSI است که فلنج‌ها در حداکثر دمای مجاز قابلیت تحمل آن را دارند و اغلب فشار کارکرد حدود 2. 5 برابر اعداد ذکر شده است. رابطه فشار با دما برای انواع جنس‌ها در استاندارد یاد شده مشخص شده است.

2. رده بندی فشار طبق استاندارد DIN(ISO)

در استاندارد DIN فشار تحمل فلنج‌های فولادی و آلیاژهای آن با PN نشان داده شده است. این نشان دهنده فشار اسمی براساس BAR است. استاندارد مورد نظر برای فلنج‌ها طبق PN مطابق DIN 2527 است که شامل فلنج هایی با فشار 10بار، 16 بار، 20 بار و . . .  است.

3. رده بندی فشار طبق استاندارد API(6A-6B-6BX)

این فلنج‌ها تحمل بیشتری نسبت به فلنج‌های گروه ANSI دارند. رده بندی کلاس‌های این فلنج‌ها به صورت 5000ـ3000ـ2000ـ15000ـ10000 است.

انواع فلنج ها

فلنج نر و ماده (Male & female)(F&M)

فلنج نر و ماده باید جفتی ساخته شود. بطوریکه سطح یکی از آن‌ها برآمدگی داشته باشد و سطح دیگری دارای فرو رفتگی باشد. سطح برآمدگی و فرو رفتگی، طبق موقعیت استفاده شده با نسبت‌های خاص طراحی می‌شود که اغلب عمق تو رفتگی ماده  16/3 اینچ و سطح نر دارای 4/1 اینچ برآمدگی است. فلنج‌های نر و ماده در پوسته مبدل حرارتی به کانال و پوشش فلنجی قابل مشاهده است.

فلنج با سطح ساده FLAT FACE))FF))

در فلنج‌های سطح ساده هنگام اتصال، باید سطح دو فلنج مورد استفاده صاف باشد. مهمترین کاربرد فلنج سطح صاف زمانی است که برای سیستم  از دو فلنج استفاده می‌شود. برای اتصالات آبی هم که بوسیله ریخته گری ساخته شده اند هم از این فلنج‌ها استفاده می‌شود.

اغلب فلنج‌های فولادی یا چدنی که از آن‌ها در فشار‌های کم استفاده می‌شود، ازاین نوع ساخته می‌شود. مطابق استاندارد‌های فلنج ASME B31. 1)) هنگامی که فلنج سطح ساده درست شده با قالب‌های آهنی به فلنج‌های فولاد کربنی متصل شود، فلنج‌های دارای سطح برجسته باید حذف گردند.

فلنج با صفحه دارای زبانه و شیار(Tongue & groove facing)( T&G)

فلنج‌های T&G همانند فلنج‌های نر وماده به صورت جفت هستند. تنها فرقی که دارند این است که قطر داخلی زبانه و شیار تا مسیر جریان ادامه دار نیست ولایی(Gasket) را روی قطر داخلی و خارجی خود نگه میدارد. این باعث می‌شود لایی از خوردگی و آسیب دیدگی محفوظ بماند. این باعث می‌شود که سطح کمی از لایی ایجاد شود و بارکمتری به پیچ و اعضای دیگر وارد شده بازدهی بیشتر می‌شود.

فلنج کور(Blind flange)

فلنج کور صفحه گرد کاملا بسته است که در انتهای مسیر لوله کشی و مسیرهایی که فشار دارند از آن استفاده می‌شود. فلنج‌های کور با پیچ هایش فشار بیشتری نسبت به دیگر فلنج‌ها تحمل می‌کنند که به وسط فلنج بیشترین فشار وارد می‌شود. هنگامی که حرارت جز معیار‌های مهم باشد، از فلنج‌های جوشی و گلودار به جای این فلنج‌ها استفاده می‌شود.

فلنج گردن دار جوشی  (weld neck flange)

فلنج‌های گردن دار جوشی، گردن مخروطی دارند که در نهایت در انتهای مسیر فلنج، که شعاعش با قطر لوله مساوی می‌شود قابل مشاهده است. فلنج‌های گردن دار جوشی در انتها به لوله جوش و متصل می‌شود و دلیل اصلی افزایش تحمل این فلنج‌ها همین شکل ظاهری است.

از این فلنج در دماهای زیر صفر و فشار‌های بالا استفاده می‌شود. این فلنج برای زمانی که بارهای ارتعاشی و نوسانی وجوددارد هم مناسب است.

فلنج سطح برجسته(Raised Face)(RF)

فلنج سطح برجسته با یک واشر صاف که قبلا از بست ساخته می‌شد مهرو موم شده است. حال این فلنج‌ها با مواد سازگار با محیط زیست ساخته می‌شوند. این فلنج‌ها برای نصب و راه اندازی بین دو فلنج سطح برجسته طراحی شده است. در فلنج‌های سطح برجسته، سطح فلنج که در مقابل فلنج دیگری قرار گرفته و روی آن لایی قرار میگیرد نسبت به سطح کلی فلنج برجسته تر ساخته می‌شود.

اوریفیس فلنج(Orifice flange)

اوریفیس فلنج نوعی فلنج گردن دار است. مسدود کردن جریان و کاهش فشار از کاربرد‌های اصلی این فلنج است. برای اندازه گیری جریان سیال مایع یا گاز از سوراخ‌های موجود در فلنج استفاده می‌شود.

فلنج رزوه ایScrew flange))

درون فلنج رزوه ای، رزوه کار شده است. این فلنج قابلیت این را دارد که لوله درون آن پیچ شود. این فلنج نیازی به جوشکاری ندارد. در صورت نیازبرای جلوگیری از نشست از داخل رزوه‌ها پس از پیج کردن لوله‌ها به فلنج می‌توان آن‌ها را به هم جوش داد. در فشار‌های بالا از این فلنج استفاده می‌شود.

فلنج با جوش محفظه ایSocket weld flange))

فلنج محفظه‌ای ، دارای محفظه‌ای برای محل قرار گیری لوله‌ها است. فلنج محفظه‌ای هم از داخل و هم از خارج جوشکاری می‌شود. اگر از داخل جوشکاری انجام شود، مقاومت استاتیکی و مقاومت در برابر خستگی افزایش می‌یابد. ازفلنج‌های محفظه‌ای برای سیستم‌های لوله کشی که فشار کاری بالا و قطر لوله کشی کم دارند استفاده می‌شود.

فلنج لبه دارLap joint flange))

فلنج لبه دار می‌تواند بر روی لبه خود چرخش داشته باشد. به همین دلیل تنظیم پیچ‌های آن آسان است. این فلنج‌ها با سیال در تماس نیستند. از این فلنج‌ها در مواردی که سیستم در معرض خوردگی و زنگ زدگی است استفاده می‌شود. استفاده از این فلنج‌ها مقرون بصرفه است. اما از نظر مقاومت در برابر خستگی نسبت به فلنج‌های گردن دار ضعیف ترند.

فلنج روکارSlip on flange))

از فلنج‌های روکار برای همه فشار‌ها می‌توان استفاده کرد و در فشار‌های 150 و300 لازم است از این فلنج استفاده کرد. جوش داخلی این فلنج‌ها نسبت به بقیه و فلنج گردندار بیشتر است. این فلنج به دلیل نصب آسان در سیستم‌های معمولی استفاده می‌شود اما نسبت به فلنج گردندار دارای مقاومت کمتری در فشار داخلی و در برابر خستگی است.

مشخصات فنی فلنج ها

 

مشخصات ذکر شده باید روی فلنج حک شوند

  1. نام تجاری تولید کننده فلنج.
  2. سایز اسمی لوله (قطر خارجی لوله که فلنج به آن جوش داده می‌شود).
  3. مقدار فشار قابل تحمل (کلاس فلنج).
  4. شکل سطح فلنج (مهم ترین قسمت تشکیل دهنده یک فلنج می‌باشد).
  5. سوراخ‌ها (گاهی بعنوان ضخامت دیواره نیز بیان می‌شود).
  6. مواد تشکیل دهنده فلنج (مطابق استاندارد ASTM این عدد بیانگر مشخصات مواد خام مورد استفاده برای تهیه فلنج می‌باشد).
  7. شماره یا کد مربوط به عملیات حرارتی صورت گرفته بر روی فلنج.

جمع بندی

طبق مطالب گفته شده در می‌یابیم که فلنج‌ها کاربرد زیادی در سیستم‌های لوله کشی دارند و مهم ترین کاربرد آن‌ها این است که باعث تغییر مسیر لوله‌ها و تغییر قطر آن‌ها می‌شوند. فلنج‌ها انواع گوناگونی دارند و هر یک مشخصات خاص و کاربرد مختص خود را دارد. امیدواریم از مقاله فوق اطلاعات مفید کسب کرده باشید و ابهامات درمورد فلنج‌ها برایتان رفع شده باشد.

بر اساس نوع

بر اساس برند